Sơ cứu khi bị dị vật mắc trong mũi: Những điều tuyệt đối không nên làm

Dị vật mắc trong mũi là tai nạn sinh hoạt thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong độ tuổi 1–7, khi trẻ tò mò và thích khám phá. Dị vật có thể là đồ chơi nhỏ, hạt trái cây, viên bi, giấy, bông gòn… Trong đó, pin cúc áo và nam châm là những vật đặc biệt nguy hiểm.

Khi phát hiện trẻ bị mắc dị vật trong mũi, cha mẹ thường có tâm lý muốn lấy ra ngay. Tuy nhiên, thao tác sai cách có thể khiến dị vật bị đẩy sâu hơn, gây tổn thương niêm mạc và dẫn đến những biến chứng nguy hiểm

Dưới đây là những điều tuyệt đối không nên làm khi sơ cứu dị vật mắc trong mũi:

1. Tuyệt đối không dùng nhíp, tăm bông hoặc vật cứng để gắp

• Nguy cơ: Khi nhìn thấy dị vật ló ra một phần, nhiều người thường theo phản xạ dùng nhíp, tăm bông, tăm xỉa răng hay các vật dụng cứng khác để cố gắng kéo nó ra.
• Hậu quả: Trong không gian chật hẹp của hốc mũi cộng với việc người bệnh (đặc biệt là trẻ nhỏ) hoảng sợ, giãy giụa, thao tác này rất dễ làm trượt tay. Dị vật không những không ra mà còn bị đẩy sâu hơn vào khoang mũi, có nguy cơ rơi xuống họng, đi vào đường thở gây ngạt thở, hoặc làm rách niêm mạc mũi và chảy máu nghiêm trọng.

2. Không cố gắng hít mạnh hoặc xì mũi quá lực

• Nguy cơ: Nhiều người nghĩ rằng xì mũi thật mạnh hoặc hít sâu vào trong sẽ giúp đẩy dị vật ra ngoài hoặc trôi xuống.
• Hậu quả: Việc bịt một bên mũi không đúng cách hoặc dùng lực xì quá mạnh sẽ làm tăng áp lực không khí đột ngột, ép dị vật kẹt chặt hơn. Nguy hiểm hơn, áp lực này có thể đẩy dị vật di chuyển ngược sâu vào khí quản, phế quản hoặc rơi xuống dạ dày, gây tắc nghẽn đường thở cấp tính, viêm phổi hoặc tổn thương đường tiêu hóa.

3. Không dùng ngón tay thọc vào mũi để móc dị vật

• Nguy cơ: Dùng ngón tay thọc trực tiếp vào hốc mũi để dò dẫm, móc tìm dị vật.
• Hậu quả: Hành động này hầu như không thể lấy được dị vật ra mà chỉ khiến móng tay làm trầy xước niêm mạc mũi vốn rất nhạy cảm, gây đau đớn, chảy máu và vô tình đẩy dị vật vào sâu bên trong. Ngoài ra, việc dùng các mẹo dân gian như nhét tỏi hay bịt bông cửa mũi sai cách cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

4. Không nhỏ bất kỳ loại dung dịch, dầu gió hay thuốc lạ nào vào mũi

• Nguy cơ: Tự ý nhỏ nước muối, dầu gió, thuốc nhỏ mũi hoặc các dung dịch dân gian khi thấy mũi khó chịu, có mùi.
• Hậu quả: Việc này không giúp làm trôi dị vật mà còn gây kích ứng niêm mạc. Đặc biệt, nếu dị vật là các loại hạt hữu cơ (như đậu xanh, hạt ngô...) hoặc giấy, gặp nước chúng sẽ trương nở to hơn, chèn ép chặt vào hốc mũi khiến việc xử lý sau đó trở nên vô cùng khó khăn, đau đớn và dễ gây viêm nhiễm, hoại tử tại chỗ.

💡 Hướng dẫn cách xử trí đúng đắn và an toàn

Thay vì hoảng loạn và thực hiện các động tác sai lầm trên, hãy áp dụng các bước xử trí khoa học sau:

1.     Giữ bình tĩnh: Trấn an người bệnh, tuyệt đối không la mắng hay làm trẻ hoảng sợ thêm, tránh việc trẻ hít mạnh hoặc giãy giụa làm dị vật trôi sâu vào đường thở.

2.     Khuyến khích thở bằng miệng: Hướng dẫn người bệnh thở bằng miệng trong suốt quá trình xử lý và di chuyển.

3.     Thử nghiệm pháp xì mũi nhẹ nhàng (Chỉ áp dụng với trẻ lớn hoặc người lớn hợp tác):

o   Bịt bên mũi không có dị vật.

o   Nhẹ nhàng xì mũi ở bên có dị vật ra ngoài với lực vừa phải (chỉ làm 1 lần duy nhất). Nếu không thành công, phải dừng lại ngay và không cố gắng lặp lại.

4.     Đưa đến cơ sở y tế chuyên khoa ngay lập tức khi:

o   Dị vật nghi ngờ là pin cúc áo hoặc nam châm (đây là các trường hợp cấp cứu tối khẩn cấp vì pin điện tử có thể rò rỉ hóa chất, gây loét và hoại tử vách ngăn mũi chỉ sau vài giờ).

o   Dị vật là vật sắc nhọn, vật có kích thước lớn hoặc dị vật sống (như côn trùng).

o   Đã thử mọi cách nhưng không lấy ra được, hoặc xuất hiện các triệu chứng như đau nhức nhiều, chảy máu mũi liên tục, dịch mũi có mùi hôi (dị vật bỏ quên lâu ngày), sốt hoặc khó thở.

Lưu ý y tế: Tại bệnh viện, các bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng sẽ sử dụng đèn clar, dụng cụ chuyên dụng hoặc hệ thống nội soi kết hợp thuốc co mạch/gây tê tại chỗ để lấy dị vật an toàn, đồng thời kiểm tra và xử lý các biến chứng (như viêm mũi xoang, trầy xước, chảy máu) nếu có. Không tự ý thực hiện các thủ thuật tại nhà để bảo vệ tuyệt đối sức khỏe cho đường thở của bạn và người thân.

Xem thêm chi tiết tại: https://youtube.com/shorts/3KKsmNJJY_4?feature=share 

💚 Hãy ghé ngay Hệ thống Nhà thuốc Nhân Văn để được đội ngũ dược sĩ tư vấn tận tình và lựa chọn sản phẩm phù hợp, an tâm cho bạn và gia đình.

📍 Hệ thống Nhà thuốc Nhân Văn:

• Nhà Thuốc Nhân Văn Q.10: 413 Lý Thái Tổ, P. Vườn Lài | ☎ 079 839 2222
• Nhà Thuốc Nhân Văn Q.10: 562 Sư Vạn Hạnh, P. Vườn Lài | ☎ 0935 321 321
• Nhà Thuốc Phương Hồng Q.7: 334 Lê Văn Lương, P. Tân Hưng | ☎ 0879 11 22 33
• Nhà Thuốc Nhân Văn Q.5 – liên kết Phòng khám Việt Nhật: 218 Trần Hưng Đạo, P. Chợ Lớn | ☎ 081 922 1222
• Nhà Thuốc Nhân Văn Q.11 – liên kết Phòng khám 90 Dương Đình Nghệ: 90 Dương Đình Nghệ, P. Bình Thới | ☎ 0922 321 321

📞 Hotline: 0935 321 321

✨ Nhân Văn – Là cứu người bằng nhân tâm với phương châm gửi trọn niềm tin.